De onbewuste tells

Er bestaan twee soorten tells. Aan de ene kant heb je de onbewuste tells. Dat zijn kleine dingen die iemand doet als hij zich niet bekeken voelt of waarvan je zelf niet weet dat je ze doet. Iemand houdt de hand voor zijn mond. Dat kan een tell zijn, vooral als hij juist een grote inzet geplaatst heeft. Dat is dan vaak een teken dat hij geen sterke hand heeft.

De bewuste tell aan de andere kant, is een signaal dat iemand afgeeft, wanneer hij probeert iets na te doen, wanneer hij toneelspeelt. Je tegenstander vertelt je zogezegd een verhaal en jij moet uitvinden of hij de waarheid spreekt of niet. De bewuste tells, die in het volgende hoofdstuk behandeld worden, helpen je dat te doorzien. 

We beginnen met de onbewuste tells. We hebben allemaal onze kleine eigenaardigheden. Als we nerveus zijn, strijken we met een hand door ons haar. Anderen wiebelen met hun voeten of drukken hun lippen op elkaar. Een onbewuste tell kan zelfs al in je manier van doen zitten, of in je kleding.

Hoe iemand zich kleedt en gedraagt, verraadt al veel over hem. Is je tegenstander een drukke branieschopper of een stil muurbloempje? Dat kan een eerste aanwijzing voor zijn speelwijze zijn.

Let ook op de manier waarop iemand zijn chips opstapelt. Zijn ze netjes geordend, dan is het vaak een behoudende speler, die geen gekke dingen doet. Liggen de chips door elkaar, dan is het vaak een speler die het risico niet schuwt.

Vrij veel spelers verraden door hun lichaamshouding ongewild de sterkte van hun hand. Een onbewuste verandering in de zitpositie, zoals stram voorovergebogen, is vaak een aanwijzing voor een sterke hand. Bij een zwakkere hand zie je vaak minder lichaamsspanning, bijvoorbeeld te zien aan hangende schouders.

Veel mensen denken dat overduidelijke nervositeit een teken is van een zwakke hand. Als de nervositeit echter niet gespeeld is, dan is vaak het tegengestelde het geval.

Natuurlijke nervositeit is moeilijk na te doen. Dat komt meestal als overdreven over en je kunt goed herkennen wanneer iemand werkelijk zenuwachtig is.

Maakt een tegenstander in een kritieke spelsituatie een nerveuze indruk, dan is dat vaak een indicatie voor een sterke hand.

Een zeer betekenisvolle tell is de ademhaling van een speler. Een verandering in ademhaling is zelden opzettelijk. Hoe dichter bij je iemand zit, hoe beter je deze tell kunt gebruiken. Een oppervlakkige ademhaling of een poging om luidruchtig ademhalen te voorkomen, is een teken voor een zwakke hand.

Bluffers zullen alles proberen om zo normaal mogelijk over te komen. De reden hiervoor is de zogeheten "callreflex".

Vooral onervaren spelers vertonen dit gedragspatroon. Ze willen graag de showdown zien en zoeken bij hun tegenstanders naar aanwijzingen, die ze achteraf als excuus kunnen gebruiken.

Vrijwel alle bluffers gedragen zich daarom instinctief rustig en zo onopvallend mogelijk.

Als iemand zijn hand voor zijn mond houdt, heeft hij meestal een zwakke hand. Hij wil zijn emoties verbergen. Eigenlijk wil hij zijn leugen, die in zijn gezicht te lezen is, niet prijsgeven.

Dit zelfde geldt voor een speler die jou niet aan wil kijken: hij is bang dat zijn ogen hem kunnen verraden.

Waarschijnlijk is dit de waardevolste onbewuste tell. Werpt een speler een korte blik op zijn chips en kijkt hij direct weer weg, dan wil hij inzetten. Een variant is de snelle blik op de chips van de tegenstander, wat precies hetzelfde betekent. Belangrijk is wel dat hij zich niet bekeken voelt.

Vooral bij beginners is dit een betrouwbare tell. We hebben het hier over een onbewuste, korte blik in de eigen kaarten. Wanneer bijvoorbeeld de flop uit drie hartenkaarten bestaat en je onervaren tegenstander zijn hand nog een keer bekijkt, dan heeft hij vrijwel zeker geen flush.

Want beginners onthouden van hun hand (offsuit) niet de kleuren. Alleen bij suited hand onthouden ze de kaartkleur. Daarom kun je er in het voorbeeld vanuit gaan dat je tegenstander hoogstens één harten heeft.

Als je tegenstander aardig tegen je is, nadat hij een inzet gedaan heeft, dan bluft hij waarschijnlijk. Hij wil geen persoonlijke confrontatie met je aangaan en heeft liever dat je je op de hand concentreert.

Anders is het als een vriendelijke speler plotseling onaardig doet. Hier geldt precies het tegenovergestelde, hij wil waarschijnlijk gecalld worden.

Een andere tell is de grijns. Iemand die probeert serieus te kijken en dan onvrijwillig moet lachen, heeft met zekerheid een monsterhand. Een speler met een natuurlijke lach heeft eerder een goede hand, dan iemand die geforceerd lacht.

Veel spelers beschermen hun goede starthand, zoals ze ook een schat zouden verhullen. Ze kijken kort, verstoppen hun kaarten snel en houden hun handen er beschermend overheen.

Onervaren spelers laten vaak gedurende een hand aan vrienden of een meespelende partner hun kaarten zien. Vrijwel altijd hebben ze dan een goede hand.

Daar zijn twee redenen voor: ten eerste wil de speler laten zien dat hij een goede speler is. Dat kan hij alleen met een legitieme hand, waarschijnlijk een made hand, wat ook door een onervaren iemand als zodanig herkend zal worden. Ten tweede zou iemand die de hand te zien krijgt een bluf kunnen verraden.

Wanneer iemand zijn hand bekijkt en direct inzet, dan is dat vooral bij onervaren spelers een teken voor eerlijk spel. De meeste mensen nemen voor het maken van een bluf wat tijd, want de handeling moet natuurlijk doordacht overkomen. Bovendien willen ze iedere actie die opvalt, vermijden, om geen wantrouwen te wekken.

Vaak zullen tegenstanders, wanneer ze zich in een extreme situatie bevinden, zoals bijvoorbeeld bij het maken van een bluff of wanneer ze een monster hebben, daarna hun (bier-)glas pakken. Het moet er gewoontjes uitzien, maar juist dat moet jou opvallen.

Ook in de manier waarop veel mensen sigaretten roken, kun je aanwijzingen vinden over de sterkte van hun hand. Het uitblazen van een grote rookwolk duidt eerder op een sterke hand en je call maakt hem niet uit. Wanneer hij echter onopvallend uitademt, bluft hij vaker. Deze tell is erg vaag en moet indien mogelijk alleen in combinatie met andere tells gebruikt worden.

Hoe iemand zijn chips inzet, kan eveneens iets over zijn hand verraden. Heeft hij een sterke hand en wil hij zijn tegenstander tot een call verleiden, dan zal hij er geen groot spektakel van maken. Hij wil niemand afschrikken, en hij zal ofwel niets zeggen of alleen de waarde van zijn chips terloops noemen.

Een speler met een zwakke hand gedraagt zich anders. Vaak zal hij zijn inzet optimistisch of autoritair luid aankondigen. Is dit gedrag eigenlijk niet onlogisch, want proberen bluffers niet juist om voor geen goud op te vallen? Toch is dat gedrag begrijpelijk, want zolang hij voor dat moment de controle over de hand heeft, probeert hij de tegenstander uit de hand te verjagen, door hem te intimideren. Pas daarna zal hij proberen niet op te vallen.

Een ander signaal is het overdrijven van het inzetten van de chips. Iemand die zijn chips met nadruk in de richting van zijn tegenstander duwt, misschien zelfs gooit, wil hem waarschijnlijk intimideren. Goede indicaties zijn een gestrekte onderarm en het overdreven uitstrekken van de vingers.